Cova Rodríguez: «Se queredes ver un Nobel, tedes que vir a Padrón»

•  A directora da Fundación Pública Galega Camilo José Cela destaca os elementos que máis impactan na visita —como a mesa intacta do autor— e reivindica a figura dun Cela comprometido co pensamento crítico, tamén coas mulleres do seu tempo, a quen lle dedica unha exposición en Santiago

En Iria Flavia, berce e destino literario, a Fundación Pública Galega Camilo José Cela acolle o impresionante legado dun dos escritores máis recoñecidos do século XX. A súa directora, Cova Rodríguez, repasou nunha entrevista realizada por Sara Garea en Radio Líder Santiago a historia, curiosidades e actividades deste espazo único no mundo. “Non sempre valoramos o que temos preto. Conservamos aquí un dos legados culturais máis importantes sobre un autor, en volume e variedade”, asegurou.

A Fundación foi creada polo propio Cela en 1986 e ocupa hoxe catro das Casas dos Cóengos, en Padrón. O autor doou gratuitamente o seu arquivo —manuscritos, correspondencia, libros, obxectos, premios e máis— para que fose conservado e compartido coa cidadanía galega. Os premios máis importantes do autor —o Nobel, o Cervantes e o Príncipe de Asturias— están tamén expostos no museo. “Se queredes ver un Nobel, tedes que vir a Padrón”, sentenciou entre risas.

Entre os elementos que máis fascinan ao público están os espazos persoais reconstruídos, como o seu escritorio: “A mesa está tal cal quedou o día que faleceu. Ese anaco de Madrid montámolo aquí. Iso é o que máis chama a atención da rapazada”, explicou Rodríguez.

A Fundación adaptouse para ser un espazo accesible a todas as idades, con visitas escolares dende infantil ata bacharelato. “Pódese explicar Cela a nenos de 3 ou 4 anos sen problema. Hai formas de contalo que lles chegan”. A nivel museográfico, o espazo foi reestruturado por orde cronolóxica para facilitar a comprensión das etapas vitais e literarias do autor.

Pero a experiencia tamén impacta nos adultos. “A xente vén cunha idea preconcibida, moitas veces negativa. Pero cando coñecen a súa historia real, mudan totalmente a súa opinión”, asegura. “Cela era moi tímido, afable e atento cos seus amigos. Pero sabía que tiña que crear un personaxe público provocador para sobrevivir nunha España difícil, na posguerra”.

Un exemplo do Cela máis humano e comprometido pódese ver na exposición «Me Proclamo Feminista», situada no Claustro Alto do Pazo de Fonseca, en Santiago de Compostela, ata o 4 de xullo. Nela revélase a súa intensa relación con mulleres artistas e intelectuais como Ana María Matute, María Xosé Queizán, Carmen Conde, Rosa Chacel ou mesmo figuras populares como Sara Montiel ou Lola Flores. A mostra parte dunha frase que Cela escribiu nun artigo de 1962: “Me proclamo feminista y me gustaría verlas sublevadas”.

Ademais das exposicións, a Fundación é sede de eventos como o Festival Atlántica de Narración Oral e ofrece visitas especiais á colección de manuscritos do autor. “Hai actividades todo o ano e todas son gratuítas. Queremos que a xente se achegue, que perda o medo”, destacou Rodríguez.

A visita, ademais de literaria, é emocional. “Cando percorren o museo, especialmente os adultos, recoñecen que a súa visión sobre Cela cambia. Iso é o que máis valoramos: darlles unha nova ollada sobre unha figura esencial da nosa cultura”.

Ao final da visita, o máis frecuente é escoitar unha reflexión repetida: “A miña idea sobre Cela cambiou completamente”. E iso, segundo Covadonga Rodríguez, é o obxectivo final da Fundación: abrir a porta a unha figura máis complexa, culta e profundamente galega do que moitos pensaban.