O alcalde de Dodro confesa os desafíos dos concellos rurais galegos: «Fago de axente inmobiliario»

O alcalde de Dodro, Xabier Castro, sentou na mesa de Radio Líder Santiago para debater os desafíos e oportunidades dun dos concellos máis singulares da comarca do Sar. Con 2.700 habitantes repartidos en 26 aldeas sen núcleo urbano definido, Dodro enfróntase ao dilema de moitos municipios rurais galegos: como atraír poboación nova cando faltan vivendas e oportunidades laborais?

«Estamos á sombra de Santiago e Padrón, pero paradoxalmente todo pasa por Dodro: a autovía do Barbanza, a liña de alta velocidade, mesmo o gasoduto«, explica Castro cunha ironía que revela a contradición dun territorio ben comunicado pero pouco coñecido.

O concello carece de núcleo urbano: «Non temos unha praza maior, nin unha zona comercial. Cando poñemos as luces de Nadal, repartímonas polas aldeas porque non hai un centro que iluminar«, relata o alcalde, quen destaca porén a calidade de vida: «É un sitio moi chulo para vivir, tranquilo e ben comunicado«.

O problema da vivenda emerxe como eixo central da entrevista. «Hai unha paradoja: temos vivendas baleiras que os propietarios non poñen no mercado, mentres familias novas ou inmigrantes non atopan onde vivir«, denuncia Castro, quen admite facer «case de axente inmobiliario» para mediar entre ambas partes.

O alcalde pon como exemplo un caso persoal: «Habilitei unha vivenda dos meus pais para unha familia venezolana. Levan cinco anos aquí, os nenos van ao colexio público e están totalmente integrados«. Porén, sinala a dificultade dos inmigrantes para acceder á propiedade: «Veñen cunha maleta de 20 quilos, non poden pedir hipotecas«.

Dodro foi historicamente un concello gandeiro: «A primeira cooperativa leiteira da zona creouse aquí. A Nestlé instalouse en Pontecesures grazas ás vacas de Dodro«, recorda Castro. Porén, este modelo está en declive: «Agora quedan poucas explotacións. O noso motor económico actual é o forestal e algunhas pequenas empresas«.

O orzamento municipal, de apenas 3 millóns de euros, reflecte estas limitacións: «Case a metade vai para atención a maiores. Non temos grandes industrias que xeren impostos«, recoñece o rexedor, quen aposta por atraer «pequenas empresas e talleres que xeren emprego sen masificar o territorio«.

Entre os logros, Castro destaca o sistema educativo: «Temos un CRA (Colexio Rural Agrupado) que é un modelo. De feito, Padrón copiou o noso sistema«. Este modelo, con escolas unitarias nas aldeas, permite manter servizos básicos e fixar poboación.

Os servizos sociais son outro pilar: «Temos centro de día, gardería… Para un concello pequeno, esforzámonos moito«. Porén, o alcalde propón mancomunar servizos con veciños como Padrón: «A recollida de lixo xa o fixemos así. O seguinte podería ser a atención a maiores«.

Gobernar con só tres concelleiros (de once) require negociación constante: «Non temos maioría, pero sacamos adiante acordos puntuais. Todos, ou case todos, queremos o mellor para Dodro«, di Castro, quen lamenta os enfrontamentos con parte da oposición: «Hai quen non asume a derrota electoral e usa os tribunais como arma política«.

O alcalde, que traballa no aeroporto de Santiago, enfatiza a temporalidade do seu cargo: «Non vou ser alcalde eternamente. Hai que preparar relevos e entender que isto é un servizo, non unha carreira«.

Castro aboga por repensar a organización territorial: «As fusións de concellos son delicadas, pero hai servizos que deberían xestionarse de xeito mancomunado«. Propón crear estruturas supramunicipais para servizos sociais, emprego ou medio ambiente, citando como exemplo un programa de formación que xestionan seis concellos xuntos.

Para rematar, lanza unha mensaxe esperanzadora: «Dodro ten futuro como zona residencial de calidade, pero necesitamos políticas audaces en vivenda e colaboración entre administracións«. Unha visión que, segundo el, require «máis diálogo e menos confrontación, en Dodro e en toda Galicia«.

A entrevista completa, entrando na noticia.